فرمود : « انما انا بشر فاذا امرتكم بشىء من امر دينكم فاقبلوه و اذا امرتكم بشىء من دنياكم فانما انا بشر » . « 1 »

--> ( 1 ) . من تنها يك انسان هستم ، پس چون شما را به چيزى در كار دينتان فرمان دادم ، بپذيريد ؛ اما هرگاه شما را در كار دنيايتان به چيزى فرمان دادم بدانيد كه تنها يك انسان هستم . منابع اين حديث پيشتر از نظر گذشت . در منابع اهل سنت ، احاديثى گوناگون با همين تعبير وجود دارد و نمونه‌هاى مختلف آن را در منابع كهن و نيز تحقيقات متأخرتر مىتوان ديد . اين دسته احاديث ، خود زمينه و مستند بحثى شده است كه در آن به جنبهء بشرى پيامبر صلّى اللّه عليه و إله پرداخته‌اند و از اين جنبه آنچه را عادتا براى هر انسانى ممكن است براى پيامبر صلّى اللّه عليه و إله نيز شدنى دانسته‌اند ؛ براى نمونه ، صاحب البيان و التعريف در كتاب خود نمونه‌هايى از اين احاديث را مىآورد تا جنبهء بشرى پيامبر صلّى اللّه عليه و إله را اثبات كند . از آن جمله است حديثى كه در آن پيامبر صلّى اللّه عليه و إله از امكان بروز خطا در برخورد با ديگران خبر داد و فرمود : « انما انا بشر و انى اشترطت على ربى عز و جل اى عبد من المسلمين شمتته او سببته ان يكون ذلك زكات و اجرا » ؛ من با خداى خويش شرط كرده‌ام كه هر بنده‌اى از مسلمانان را ناسزا يا دشنام گفتم اين كار براى او زكات و پاداش باشد . ر . ك : حسينى ، البيان و التعريف ، ج 1 ، ص 263 ، به نقل از صحيح مسلم ، ج 4 ، ص 2009 ، ح 2601 ؛ مسند احمد ، ج 3 ، ص 343 ، ح 14610 - م . - حديث ديگرى كه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله در آن بر بشر بودن خود و تفكيك سخنان خويش در دو قلمرو امور دينى و دنيوى تأكيد مىكند و مىفرمايد : « انما انا بشر اذا امرتكم بشىء من دينكم فخذوا به و اذا امرتكم بشىء من رأيى فانما انا بشر » ؛ من تنها يك انسان هستم و گمان ، چيزى است كه در آن درستى و خطا ممكن است ؛ اما هرگاه به شما گفتم كه خداوند [ چنين و چنان ] فرموده است بدانيد كه بر خدا دروغ نخواهم بست » . ر . ك : حسينى ، البيان و التعريف ، ج 1 ، ص 264 و 299 . - حديثى كه در آن پيامبر صلّى اللّه عليه و إله بر بشر بودن خود تأكيد مىكند و مىفرمايد امكان سهو از سوى آن حضرت حتى در افعال عبادى - و نه البته در تبليغ آنها - وجود دارد ، چونان كه فرمود : « انما انا بشر مثلكم انسى كما تنسون فاذا نسى احدكم فليسجد سجدتين و هو جالس » ؛ من تنها انسانى هستم و آن‌گونه كه شما فراموش مىكنيد من نيز گاه فراموش مىكنم . پس هرگاه كسى از شما [ در نماز چيزى را ] فراموش كرد دو سجده در حالت نشسته به‌جاى آورد . ر . ك : همان ، ص 263 و 264 به نقل از منابع خود كه از آن جمله است : صحيح مسلم ، ج 1 ، ص 402 ، ح 572 و پس از آن . ظاهرا با عنايت به اين‌گونه احاديث و عمده‌تر از آن با عنايت به رويكردها و مبانى كلامى است كه دربارهء سهو و نسيان از سوى پيامبر صلّى اللّه عليه و إله هم ميان اهل سنت و هم ميان شيعه اختلاف نظر است . با آنكه اهل سنت عمدتا بيش از شيعه به پذيرش اين احتمال تن داده‌اند ، نزد متأخران شيعه عمدتا اين امكان نفى شده و البته با وجود اين ، نزد متقدمان سخن از اين امكان وجود داشته است ، چنان‌كه صدوق به امكان سهو پيامبر صلّى اللّه عليه و إله باور دارد و دراين‌باره رسالهء « سهو النبى » را فراهم آورده و خود در آن از امكان سهو دفاع كرده و ضمن برشمردن نفى سهو در شمار